Fibromialgia - objawy, opis i leczenie

Głównym objawem fibromialgii jest długotrwały ból, który dotyka różnych części ciała. Ból występuje obustronnie, w obszarach od pasa w górę i w dół. Może mieć różną intensywność i najczęściej jest opisywany jako tępy. ^[1]

• Ból wpływa na mięśnie i stawy. Pacjenci mogą odczuwać ból nóg, ramion i pleców.
• Czasami pojawia się ból w klatce piersiowej, który może przypominać stan podczas zawału serca.
• Pacjenci odczuwają duże zmęczenie.
• Zaburzenia snu i uczucie braku snu po przebudzeniu są powszechne.

Inne objawy:

• Ból głowy,
• zaburzenie deficytu uwagi,
• depresja i lęk,
• ból brzucha

U niektórych pacjentów rozwija się tak zwana mgła mózgowa – stan, w którym ludzie czują się odrętwiali, nieskoncentrowani i zdezorientowani. W takim momencie czują się jak „we mgle”. Dla niektórych pacjentów ten stan psychiczny jest większym wyzwaniem niż sam ból fizyczny.^[2]

Pacjenci czasami zgłaszają również tzw. neurologiczne objawy fibromialgii – mrowienie i pogorszenie wrażliwości kończyn dolnych. Chęć ciągłego poruszania nogami również może się do tego przyczynić.

Jeśli objawy choroby ponownie nasilą się po okresie odpoczynku, mówi się o zaostrzeniu fibromialgii. ^[3]

Ogólnie rzecz biorąc, eksperci uważają, że fibromialgia jest spowodowana powtarzającą się stymulacją nerwów i zmianami w pewnych procesach zachodzących w mózgu. Może to być spowodowane zwiększonym poziomem wybranych substancji chemicznych, które sygnalizują ból.

Ponadto receptory bólu w mózgu mogą z czasem stać się bardzo wrażliwe i nadmiernie reagować na bolesne i niebolesne sygnały.

• Infekcje: niektóre choroby (grypa, choroby wywołane wirusem EB itp.) mogą wywołać fibromialgię lub pogorszyć jej przebieg.
• Psychiczne: Nadmierny długotrwały stres może przyczynić się do rozwoju choroby.
• Uraz: Poważne urazy i zespół stresu pourazowego (na przykład stan po wypadku samochodowym) mogą być przyczyną fibromialgii.
• Genetyka: fibromialgia często występuje u wielu osób w rodzinie. ^{[6], [7]}

Płeć żeńska i historia choroby w rodzinie są uważane za czynniki ryzyka.

Fibromialgia w wielu przypadkach występuje jednocześnie z innymi chorobami. Obejmują one:

• Reumatoidalne zapalenie stawów,
• zespół jelita drażliwego,
• zespół przewlekłego zmęczenia,
• migrena,
• zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego.^[8]

• Według amerykańskich statystyk fibromialgia występuje dwa razy częściej u kobiet niż u mężczyzn.^[11]
• Pacjenci cierpiący na fibromialgię są nawet trzykrotnie bardziej narażeni na depresję niż osoby zdrowe. ^[12]
• Fibromialgia jest bardzo rzadko diagnozowaną chorobą – w praktyce oznacza to, że nawet 75% osób cierpiących na fibromialgię nie jest prawidłowo zdiagnozowanych. ^[13]

Nie ma ukierunkowanego, specyficznego leczenia tej przewlekłej choroby. Terapia fibromialgii koncentruje się na łagodzeniu objawów i promowaniu najlepszego możliwego stanu fizycznego i psychicznego. Odbywa się to przy użyciu kombinacji różnych technik.

• W razie potrzeby pacjenci mogą przyjmować środki przeciwbólowe. Opioidy nie są odpowiednie ze względu na ich poważne skutki uboczne i wysokie ryzyko uzależnienia. Do najczęściej stosowanych leków przeciwbólowych w fibromialgii należą paracetamol, ibuprofen i naproksen.
• Leki przeciwdepresyjne mogą łagodzić ból i zmęczenie związane z fibromialgią. Pomagają również poprawić sen.
• Leczenie fibromialgii obejmuje również leki przeciwpadaczkowe, które mogą łagodzić objawy choroby.

Dobrze dobrane ćwiczenia poprawiają siłę, mobilność i wytrzymałość. Na przykład fizjoterapeuta może pomóc w wyborze odpowiedniej aktywności.

Masaż pomaga rozluźnić mięśnie i tkanki miękkie. Poprawiają zakres ruchu, łagodzą stres i niepokój.

Doradztwo psychologiczne

Fibromialgia ma duży wpływ na psychikę i jakość życia pacjentów. Regularny kontakt z psychologiem lub terapeutą może być bardzo korzystny.

W przypadku fibromialgii szczególnie ważne jest dbanie o ciało i psychikę. Pacjenci nie powinni przeciążać się fizycznie ani psychicznie, powinni ograniczyć stres i regularnie odpoczywać. Odpowiednimi opcjami są np. ćwiczenia oddechowe.

Regularny, wysokiej jakości sen jest podstawą diety, której powinien przestrzegać każdy pacjent cierpiący na fibromialgię. ^[16]

Uprawianie sportu może początkowo nasilać ból, ale jest to stan przejściowy. Regularne ćwiczenia często łagodzą objawy choroby. Zaleca się pływanie, spacery, jazdę na rowerze lub aerobik w wodzie. Joga i Tai Chi są również dobrym wyborem, ponieważ łączą ruch, głębokie oddychanie i medytację.

Nie ma określonej diety dla pacjentów z fibromialgią, ale zaleca się zdrową i zbilansowaną dietę. Dobrej jakości dieta o wysokiej wartości odżywczej zapewni odpowiedni dopływ energii przez cały dzień i pozwoli lepiej radzić sobie z pułapkami choroby. ^[17]

Chociaż choroba ta może poważnie ograniczyć możliwości pracy i powodować długotrwałą niepełnosprawność z powodu silnego bólu i długotrwałego zmęczenia, zwykle nie prowadzi do niepełnosprawności. ^[18]

Chociaż lekarze i naukowcy prowadzą badania nad tą chorobą w celu opracowania najnowszego lekarstwa na fibromialgię, nie pojawiły się jeszcze żadne znaczące innowacje w zakresie leków.

• Obiecujące wyniki przynosi jednak nowe urządzenie laserowe, które może znacznie złagodzić ból u dużego odsetka pacjentów.
• W badaniu klinicznym 87% pacjentów zgłosiło poprawę po terapii laserowej. ^[19]

Inną testowaną metodą łagodzenia bólu u pacjentów jest terapia zielonym światłem.

• Pacjenci używają zielonego światła LED w ciemnym pomieszczeniu przez co najmniej godzinę dziennie, wykonując czynności o niskim wpływie na organizm, takie jak czytanie lub słuchanie muzyki. Rezultatem jest zmniejszenie bólu i rzadsze epizody bólowe. ^[20]

Istnieją dwa powszechne mity związane z fibromialgią.

Mówi się, że pacjenci cierp iący na tę chorobę nie mają rzeczywistych problemów zdrowotnych i że jest to tylko kwestia ich ustawienia „w głowie”. Dzieje się tak prawdopodobnie dlatego, że nie ma specjalnych testów ani badań pozwalających na zdiagnozowanie fibromialgii. Jednak choroba ta ma jasno określone kryteria diagnostyczne i skale, które mogą potwierdzić fibromialgię.

Fibromialgia jest czasami mylona z depresją w przebraniu. Prawda jest taka, że nie każdy pacjent z fibromialgią cierpi na zaburzenia depresyjne. Około 40% pacjentów cierpi na depresję. Ale jest też wiele osób z depresją, które nie mają przewlekłego bólu ani innych objawów fibromialgii. ^[21]

Wsparcie społeczności i online jest bardzo ważne w przypadku fibromialgii. Pacjenci mają możliwość podzielenia się swoimi doświadczeniami związanymi z radzeniem sobie z chorobą. Osoby, które zmagają się z tą chorobą od dłuższego czasu, mogą podzielić się swoimi najlepszymi wskazówkami na temat tego, „co robić, gdy boli mnie całe ciało”.

Stowarzyszenia i organizacje pacjentów angażują również specjalistów, którzy udzielają porad w dziedzinie zdrowia, opieki społecznej i prawa. Na przykład w Republice Czeskiej Towarzystwo Fibromialgii Republiki Czeskiej zajmuje się edukacją i wspieraniem pacjentów i ich rodzin, współpracując jednocześnie z lekarzami i miejscami pracy zajmującymi się leczeniem fibromialgii. ^[22]

,^[23]Uwaga: Doświadczenie pacjentów z fibromialgią pacjentów są bardzo cenne dla innych osób cierpiących na tę chorobę.