Zapalenie stawów nadgarstka i ręki - objawy, opis i leczenie

• Ból stawu w ręce (na początku tępy lub piekący, pojawia się przy zwiększonej aktywności)
• Z czasem ból występuje także w nocy
• Obrzęk palców
• Sztywność małych stawów lub nadgarstków
• Utrata siły chwytu ^[1]
• Zwykłe czynności, takie jak otwieranie butelki, stają się bolesne. ^[2]

Choroba może rozwinąć się do takiego stopnia, że ​​uszkodzone przez stan zapalny stawy ulegną widocznej deformacji ^[3].

Czym jest zapalenie stawów ręki i palców?

W dłoni znajduje się prawie trzydzieści stawów, które odpowiadają za płynny ruch dłoni od nadgarstka aż do czubków palców. Jeśli stan zapalny dotknie niektórych stawów, pacjenci odczuwają ból i nie mogą wykonywać wielu specyficznych ruchów dłonią. Zapalenie może mieć podłoże zakaźne lub niezakaźne. ^[4]

Do najczęstszych przyczyn niezakaźnego zapalenia stawów palców należy reumatoidalne zapalenie stawów. Jest to choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy atakuje własne tkanki, w tym przypadku stawy palców lub nadgarstków. ^[5] Objawia się obrzękiem, podwyższoną temperaturą, wrażliwością na dotyk, bólem i ograniczeniem funkcji. Po pewnym czasie stan zapalny prowadzi do zniszczenia i deformacji stawu.

Czynnikami ryzyka rozwoju reumatoidalnego zapalenia stawów są: nadwaga i otyłość, urazy, a także nadwyrężenie stawów poprzez nieodpowiednie, powtarzalne ruchy.

Do innych przyczyn stanów zapalnych stawów palców i nadgarstków zalicza się choroby i urazy ścięgien. Problemy z ruchomością małych stawów rąk mogą również wynikać z choroby zwyrodnieniowej stawów. W tej chorobie uszkodzeniu ulega chrząstka stawowa. Jego stopniowe zużycie jest związane głównie z wiekiem. ^[6]

Kluczem jest ustalenie przyczyny i zaproponowanie odpowiedniego leczenia. W diagnostyce powszechnie stosuje się kilka metod ^[7]:

• Wywiad lekarski i badanie fizykalne
  Lekarz zbiera szczegółowe informacje na temat objawów, czasu trwania i intensywności bólu. Przeprowadza badanie fizykalne, podczas którego bada stawy palpacyjnie oraz oceni ich ruchomość i wrażliwość.

• Badania krwi
  Mogą pomóc w rozpoznaniu objawów stanu zapalnego w organizmie. Podwyższone poziomy białka C-reaktywnego (CRP) oraz szybkości opadania erytrocytów (ESR) sugerują obecność stanu zapalnego.

• Metody obrazowania
  Rentgen jest przydatny do obrazowania stanu kości i struktur stawowych.  Rezonans magnetyczny (MRI) dostarcza bardziej szczegółowych obrazów tkanek miękkich, takich jak ścięgna, więzadła i chrząstka stawowa, i może pomóc w identyfikacji zmian zapalnych.

• Artroskopia
  Cienka rurka z kamerą wprowadzona do stawu pozwala lekarzowi na bezpośrednią obserwację wewnętrznej struktury stawu i przeprowadzenie dalszych procedur diagnostycznych lub leczniczych.

• Biopsja stawu
  Pobrane są próbki tkanek do analizy laboratoryjnej w celu ustalenia dokładnej przyczyny stanu zapalnego.

• Reumatoidalne zapalenie stawów występuje częściej u kobiet niż u mężczyzn. Problemy te mogą ustępować w czasie ciąży, jednak u niektórych kobiet nasilają się po porodzie. ^[8]
• Połowa kobiet i jedna czwarta mężczyzn odczuwa ból i sztywność stawów rąk wraz z wiekiem. ^[9]

Nieleczone zapalenie stawów ręki i nadgarstka może powodować szereg poważnych powikłań i negatywnie wpływać na życie pacjenta.

• Trwałe uszkodzenie stawów: może prowadzić do trwałej utraty ruchomości i ograniczenia funkcjonalności dłoni i nadgarstka.
• Ból przewlekły: może być stały lub powracać w regularnych odstępach czasu.
• Ograniczona ruchliwość: może dojść do ograniczenia zdolności do wykonywania czynności, takich jak ściskanie, chwytanie, manipulowanie przedmiotami.
• Niepełnosprawność: może dojść do rozwoju poważnych deformacji stawów oraz utraty zdolności do samodzielnego poruszania się i wykonywania podstawowych codziennych czynności.

Leczenie zapalenia stawów dłoni i nadgarstka ma na celu łagodzenie objawów, zmniejszanie stanu zapalnego, przywracanie ruchomości i wzmacnianie dotkniętego chorobą stawu. Dokładny sposób leczenia zależy od przyczyny stanu zapalnego i stopnia zaawansowania schorzenia. Większość metod leczenia opiera się na połączeniu kilku metod.

W leczeniu stosuje się różne procedury i metody.

• Farmakoterapia – pacjenci przyjmują niesteroidowe leki przeciwzapalne.
• Zastrzyki z kortykosteroidami – łagodzą ból.
• Unieruchomienie chorego miejsca za pomocą ortezy – ortezy nie należy stosować zbyt często, aby nie doszło do osłabienia mięśni.
• Dostosowanie trybu życia – ograniczenie aktywności nasilających ból, stosowanie pozycji odciążających.
• Okłady ciepłe i zimne – każdy rodzaj okładu spełnia inną funkcję.
• Fizjoterapia – ćwiczenia dedykowane specjalnie dla nadgarstków i palców.
• Operacja – leczenie operacyjne stosuje się w przypadku, gdy zawiodły wszystkie metody zachowawcze. ^[10]

Regularne ćwiczenia odgrywają ważną rolę w leczeniu stanów zapalnych. Nie tylko łagodzą ból, ale także utrzymują dobrą ruchliwość stawów, dzięki czemu codzienne czynności stają się łatwiejsze. W celu uzyskania konkretnych ćwiczeń zaleca się konsultację z fizjoterapeutą.

Zapalenie stawów rąk – jakie ćwiczenia mogą pomóc pacjentom?

• Weź miękką piankową piłeczkę i ściśnij ją w dłoni.
• Połóż rękę na stole, skieruj wnętrze dłoni w dół i rozłóż palce. Podnieś kciuk tak wysoko, jak to możliwe, przytrzymaj go przez kilka sekund i połóż go z powrotem na stole. Pozostałe palce pozostaw w pozycji leżącej. Podczas podnoszenia stopniowo zmieniaj położenie wszystkich palców.
• Ustaw rękę przed sobą w powietrzu, trzymając palce razem, a kciuk naturalnie skierowany od nich. Ułóż palce w kształt litery C, jakbyś trzymał butelkę. Powoli wyprostuj palce. W razie potrzeby powtórz ćwiczenie kilka razy. ^[12]

Środowisko domowe można dostosować do aktualnych problemów ze stawami na wiele sposobów. Istnieje wiele akcesoriów pomocniczych i pomysłów, które mogą ułatwić Ci codzienne czynności. Możesz używać na przykład:

• Odzieży z zamkami błyskawicznymi i napami zamiast guzików,
• przedłużenia uchwytów ułatwiających otwieranie drzwi,
• przełączników dotykowych zamiast innych, trudniejszych w obsłudze typów przełączników,
• lekkich naczyń i przyborów kuchennych. ^[13]

Udowodniono, że częste przerwy w pracy wymagającej powtarzalnych ruchów rąk zapobiegają pogorszeniu się bólu.

Ważne jest również przestrzeganie leczenia wszystkich chorób przewlekłych i stosowanie zbilansowanej diety, zapewniającej odpowiednią ilość produktów o działaniu przeciwzapalnym. ^[14]